vooruitgang

De vooruitgang

Het buitenlandse concern heeft de kust bevlekt en van haar maagdelijke onschuld beroofd. Gemeente en bedrijf hebben in eendrachtig pooierschap van de natuur een hoer gemaakt waarmee geld verdiend kan worden. De stille weiden waarop menig meid haar eer verloor ondergingen nu zelf dat lot. Een woud van aluminium pijnigt de ogen waaraan de horizon door niet aflatende braaksels uit de hoge schoorstenen onttrokken wordt.

De dijken die de Nieuw-Neuzenpolder tegen het water beschermen zijn verworden tot een relikwie, verdwaald in de tijdmachine van de vooruitgang. Gereduceerd tot een beeld in de hoofden van de oudjes, weggestopt in de geriatrische barakken van een afgedankte generatie. Af en toe, tijdens het schaarse bezoek van een kleinkind of bij het ophalen van herinneringen, in een aandoenlijke poging de dagen dragelijker te maken door zich te warmen aan een allang gedoofd vuur, sijpelen vervlogen tijden naar buiten. Hun door staar vertroebelde ogen flakkeren op als ze vertellen over de schapen die ze hadden moeten verjagen voor ze konden rotzooien met de meiden op de dijk die nu hermetisch is afgesloten met hoge hekken voorzien van prikkeldraad en bewaakte poorten. Dijken die alleen nog bereikbaar zijn voor het water dat zich elke dag weer terugtrekt alsof het schrikt van de ploertige lelijkheid die er achter loert.

De ontering wordt nog pijnlijker door het contrast met het landinwaarts gelegen natuurgebied, de oude zeearm dat zijn ontstaan dankt aan de verwoestende Elisabethvloeden tijdens de Middeleeuwen. De voorzienigheid van het lot of mogelijk gewoon het briljante inzicht van een slimme ingenieur heeft er door de indamming, nog geen jaar voor de Storm, voor gezorgd dat toen niet heel het achterland is verzopen in die onstuitbare aanval van de teugelloze golven. Maar toen stond deze wanstaltigheid er nog niet. Was dat maar wel zo geweest. 

Hier, op de van de zee geroofde of zo je wilt gewonnen gronden waar ooit de nevel als vloeibaar lood boven de vlakte hing. Waar bij strenge vorst het ingepolderde water zich naar boven leek te worstelen wanneer de voren als bevroren golven oprimpelden en de harde bodem scheurden. Waarover het geloei van een misthoorn door de fragiele mist stootte en je het gevoel gaf dat de schepen zich binnen handbereik bevonden. Waar het neergedaalde wolkendek je huid vernikkelde en je haren deed druipen. Waar je huiverend van kou en verliefdheid omstrengeld met de liefde van je leven van dat moment stond te luisteren naar jouw en haar ademhaling. Waar je met opengesperde neus haar lichaam opsnoof dat nog niet al zijn geuren had prijsgegeven. Waar je nog dacht dat liefde een eeuwige staat van tot droom getransformeerde werkelijkheid was. Waar in het voorjaar, als de kou de rivier was in gesleurd, het zilte aroma boven de paardenbloemen dreef. Waar de luchten, Zeeuws als nooit tevoren, elke voorstelling van wat nog komen zou ondenkbaar maakte.

Waar de vlakte nog niet wist wat vooruitgang was.