meigedicht

Joop Buma

Mijn dodenherdenking

Nog zie ik duidelijk moeders gezicht
toen zij mij zei: kind het worden rare tijden;
dat was een mededeling van gewicht ik voelde
het, maar besefte niet de reikwijdte van wat
zij mij vertelde: oorlog uitgebroken, wij waren
bezet, er was een vijand in het land, soldaten
met tanks en wapens opgedoken. In huis, op
straat, op school merkte je daar niet zoveel van.

Dat kwam pas later, toen je een leger voorbij
zag gaan, je in een andere taal hoorde schreeuwen,
commanderen, geschut in onze speelwereld zag
staan, volwassenen ons voorzichtigheid, zwijgen
gingen leren en je door had dat er een vijand dichtbij
was voor wie je op moest passen en verraders, zelfs
op school onder de kinderen van de klas, het was
levensgevaarlijk vooral voor onze vaders.

Ingrijpend was dat wij vernamen: onze meester
van school, die tegenover ons woonde, gefusilleerd,
dus dood. Zijn foto kwam in onze huiskamer te staan,
dat was een symbool van vreselijke tijden, wij
begrepen: de bedreigingen waren groot.

De buurman werd opgepakt zoals dat heette
en direct weggevoerd naar een concentratiekamp
ergens ver weg, iedereen was ontroerd en zeer
verbitterd toen bekend werd: hij is omgekomen,
zoals ons werd gezegd.

Zo verging het ook die kleine donkerharige jongen
Bernard van mijn leeftijd en het hele gezin
prachtige mensen, niets verkeerds gedaan.
Omdat zij Joden waren, zei men. Waarom dat
moest gebeuren zo wreed zo ongewenst?

En op die zondagmorgen vlak bij de kerk die
knokploegleden ’s nachts gegrepen en
ter plaatse neergeschoten langs de weg,
waar nu die steen ligt,
wij hebben het gezien, geweten.
Ik, kind van toen, nu oud, zal het nooit vergeten,
gedenk het elk jaar weer.













Meer werk van Joop Buma