desprez

Joop Buma

Bij het Josquin symposium, Middelburg 13-15 juli 2009

Van Josquin Desprez
Josquin Desprez, componist (1450-1521)

Hij permitteerde zich een levensstijl als
weinig plooibaar mens, de lastpost weigerde
te componeren wanneer hij zich daartoe niet in
de stemming voelde. Het niveau van zijn werk
was echter zo uitzonderlijk, dat zijn vreemde
eigenschappen werden getolereerd.

Hij bracht als componist, Maestro di Capella,
statussymbool van de vorst, zijn broodheer
groot aanzien met zijn Miserere. Schreef zijn
Missen, vooral zijn Motetten en, voor Karel V
en Margaretha, het merendeel van zijn chansons,
dwong daarmee groot respect af. Zijn geleerde en
lieflijke composities waren meer dan alleen
lustigh om te zingen of te spelen; hij liet de
structuur bepalen door de vorm waarin de tekst
gegoten was. Zijn Ave Maria is een voorbeeld
van schitterend werk tot in de kleinste details:
Elke stem is in zichzelf volmaakt en heerlijk
om te zingen, geen vulstemmen te horen.

Technisch haalde hij kunststukjes uit in imiteren:
op de afstand van een halve noot een eigen-
aardig klotsend ritme, zinvol en natuurlijk.
Het tegendraadse verklaart de hemelse en aardse
vreugde, waarvan hier wordt gesproken, haast tastbaar.
Innigheid en nadruk krijgen de woorden door
een plotselinge zetwijze in de akkoorden en de
verlangzaamde beweging. Als Coda het slotgebed.

Meer werk van Joop Buma