Betje Wolff

Betje Wolff (1738 - 1804)

Biografische gegevens 
Huwelijk
Samenwerking
Einde
Gepubliceerd werk
Personendossier
Betje Wolff op internet

Biografische gegevens
Elizabeth (Betje) Bekker wordt in 1738 geboren in Vlissingen. Haar ouders zijn Jan Bekker en Johanna Boudrie. Op jonge leeftijd blijkt zij vele talenten te bezitten. Ze musiceert, tekent en dicht. Ook houdt ze zich al vroeg bezig met filosofie. Dit blijkt uit een portret van haar op 16-jarige leeftijd met een exemplaar van Alexander Pope’s Essay on Man.

Omstreeks 1754 raakt Betje verwikkeld in een schandaal. Ze wordt verliefd op een jonge officier in opleiding, Matthijs Gargon. Haar familie is het hier niet eens. De twee besluiten er vandoor te gaan. Toch wordt het tweetal gevonden. Enkele dagen later worden ze door de kerkenraad van Vlissingen onder censuur gesteld. Matthijs moet naar Indië.

Terug naar boven

Huwelijk
Het ziet er slecht uit voor Betje. Wie wil na dit avontuurtje nog met haar trouwen? Betje schrijft in deze periode veel brieven, pastorales en gelegenheidsgedichten.
Rond 1758 komt ze in contact met de 31 jaar oudere weduwnaar Adriaan Wolff, een gereformeerde predikant uit de Beemster. Na een korte briefwisseling reist de dominee af naar Vlissingen. Daar vraagt hij de jonge Betje ten huwelijk. Op 18 november 1759 trouwen ze. Het stel verhuist naar de Beemster.
Hier schrijft Betje Wolff haar debuut Bespiegelingen over het Genoegen dat in 1763 gepubliceerd wordt bij uitgeverij Tjallingius. In 1769 publiceert Wolff Walcheren, in vier gezangen. Hiermee verkrijgt ze enige roem als dichter, vooral onder haar Zeeuwse landgenoten.

Terug naar boven

Samenwerking
Eind juni 1776 schrijft de in een Amsterdams weeshuis opgegroeide Aagje Deken een brief aan Betje Wolff. Hierin beweert ze dat Wolff zich berucht heeft gemaakt om haar vreemde gedrag. Wolff schrijft een brief terug waarin ze de beschuldigingen van Deken ontkent. Kort daarop ontmoeten de twee vrouwen elkaar bij een gezamenlijke kennis. Ze blijken, ondanks verschillen van karakter, elkaar in geestelijk opzicht perfect aan te vullen. In 1777 overlijdt ds. Wolff. Betje Wolff en Aagje Deken trekken samen in een huis in De Rijp. Ze beginnen samen te publiceren. Na vijf jaar in De Rijp te hebben gewoond, verhuizen Wolff en Deken naar Beverwijk. Hier kennen ze hun glorietijd op het buitenverblijf ‘Lommerlust’.

Terug naar boven

Einde
Betje Wolff en Aagje Deken hebben in hun leven zowel weelde als armoede gekend. Vooral hun laatste jaren waren niet gekenmerkt door voorspoed. Bij Betje wordt in oktober 1801 een ingewandscarcinoom geconstateerd, waaraan ze drie jaar later overlijdt. Negen dagen na Betje sterft Aagje Deken eveneens.

Terug naar boven

Gepubliceerd werk van Betje Wolff en Aagje Deken
Titel: Walcheren, in vier gezangen (1769)
Auteur: Betje Wolff

Titel: De dweepery gecensureert of de belaggelyke gevolgen van het danssen eener afgevergde menuet (1772)
Auteur: Betje Wolff

Titel: Aan mynen geest: hekeldicht (1774)
Auteur: Betje Wolff

Titel: Brieven (1777)
Auteur: Betje Wolff en Aagje Deken

Titel: Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart (1782)
Auteur: Betje Wolff en Aagje Deken

Titel: Historie van den heer Willem Leevend (1784-1786)
Auteur: Betje Wolff en Aagje Deken

Titel: Aan de vaderlandsche burgers (1786)
Auteur: Betje Wolff

Titel: Economische liedjens (1792)
Auteur: Betje Wolff en Aagje Deken

Titel: Geschrift eener bejaarde vrouw (1802)
Auteur: Betje Wolff en Aagje Deken

Titel: Dapper vrouwenleven: karakter- en levensbeeld van Betje Wolff en Aagje Deken (1954)
Auteur: H.C.M. Ghijsen

Titel: Betje Wolff en Aagje Deken (1979)
Auteur: P.J. Buijnsters

Titel: Bibliografie der geschriften van en over Betje Wolff en Aagje Deken (1979)
Auteur: P.J. Buijnsters

Titel: Bezoek bij Betje: een museum in de Beemster (1984)
Auteur: W.A. Braasem

Titel: Leven & werk van Betje Wolff & Aagje Deken (1986)
Auteur: Wies Roosenschoon

Titel: Betje Wolff en Coosje Busken: een hartsvriendschap (1988)
Auteur: Wies Roosenschoon

Titel: Onbreekbare Burgerharten: de historie van Betje Wolff en Aagje Deken (2004)
Auteur: Peter Altena, Myriam Everard, Martien Frijns

Terug naar boven

Personendossier Betje Wolff
In deze omvangrijke collectie bevinden zich onder meer krantenknipsels, artikelen uit tijdschriften, affiches en folders.
Deze zijn te vinden in het Personendossier van Betje Wolff en Aagje Deken

Terug naar boven

In 1788 verlaten Wolff en Deken Nederland uit onvrede met de politieke situatie, en vestigen ze zich in het Franse Trévoux. Na 8 jaar hebben ze het hier wel weer gezien, en willen ze terug naar Nederland. Dit is om financiële redenen niet direct mogelijk. Een jaar later lukt het door de hulp van een oude vriend alsnog.

Terug naar boven